Hạ tầng đường sắt đô thị và đường sắt liên vùng đang trở thành “đường đua” mới của các tập đoàn tư nhân hàng đầu Việt Nam. Chỉ trong thời gian ngắn, Thaco, Sovico và Becamex đã liên tiếp đề xuất đầu tư nhiều dự án có tổng vốn lên tới hàng trăm nghìn tỷ đồng, mở ra kỳ vọng về bước chuyển mạnh mẽ cho hệ thống giao thông TP.HCM và vùng kinh tế phía Nam.
Doanh nghiệp tư nhân tăng tốc đầu tư đường sắt
Năm 2025 đánh dấu bước ngoặt mới khi hàng loạt doanh nghiệp lớn chủ động tham gia nghiên cứu và đề xuất đầu tư các dự án đường sắt, metro theo định hướng xã hội hóa nguồn lực.
Các đề xuất không chỉ tập trung vào hệ thống metro nội đô TP.HCM mà còn hướng tới xây dựng các tuyến đường sắt kết nối sân bay, cảng biển, khu công nghiệp và các trung tâm kinh tế trọng điểm, góp phần hình thành mạng lưới giao thông hiện đại cho toàn vùng.
Thaco muốn kết nối liền mạch hai sân bay lớn nhất phía Nam
Tập đoàn Trường Hải (Thaco) gây chú ý khi đề xuất đầu tư tuyến đường sắt Thủ Thiêm – sân bay Long Thành, đồng thời nghiên cứu triển khai Metro số 2 gồm hai đoạn Tham Lương – Bến Thành và Bến Thành – Thủ Thiêm.
Trong đó, tuyến đường sắt Thủ Thiêm – Long Thành có chiều dài khoảng 41,8 km, tổng mức đầu tư ước khoảng 88.725 tỷ đồng (tương đương 3,5 tỷ USD). Tuyến được thiết kế theo tiêu chuẩn đường sắt đôi khổ 1.435 mm, điện khí hóa hoàn toàn, vận tốc thiết kế đạt 120 km/h trên tuyến chính và 90 km/h trong đoạn hầm.
Theo phương án nghiên cứu, dự án dự kiến thi công trong khoảng 4 năm, hướng tới mục tiêu hoàn thành và đưa vào khai thác thương mại từ năm 2030, tạo trục kết nối trực tiếp giữa trung tâm TP.HCM với sân bay quốc tế Long Thành.
Bên cạnh đó, Metro số 2 tiếp tục được xem là tuyến giao thông xương sống của TP.HCM trong tương lai.
Đoạn Bến Thành – Thủ Thiêm dài khoảng 6 km, đi ngầm hoàn toàn với tổng vốn đầu tư sơ bộ khoảng 1,3 tỷ USD.
Trong khi đó, đoạn Bến Thành – Tham Lương dài 11 km, có tổng vốn gần 47.900 tỷ đồng, dự kiến được TP.HCM khởi công vào cuối năm 2025 sau khi chuyển sang sử dụng vốn ngân sách.
Sovico đặt mục tiêu tham gia đầu tư Metro số 4
Một cái tên đáng chú ý khác là Tập đoàn Sovico, doanh nghiệp đề xuất nghiên cứu và đầu tư Metro số 4, tuyến đường sắt đô thị kết nối Đông Thạnh với Khu đô thị Hiệp Phước.
Theo phương án đề xuất, tuyến metro này có tổng chiều dài khoảng 47,3 km, trong đó hơn 25 km đi ngầm và gần 22 km đi trên cao, với tổng mức đầu tư sơ bộ khoảng 157.450 tỷ đồng.
Đây là một trong những tuyến metro có quy mô lớn nhất trong quy hoạch phát triển hệ thống đường sắt đô thị TP.HCM, đóng vai trò kết nối khu vực phía Bắc với cực phát triển phía Nam thành phố.
Hiện các cơ quan chuyên môn đang phối hợp cùng nhà đầu tư nghiên cứu phương án triển khai, bao gồm hình thức đầu tư, nguồn vốn, công nghệ và lộ trình thực hiện.
Becamex hướng tới mạng lưới đường sắt liên kết vùng
Không chỉ tập trung vào metro đô thị, Becamex đề xuất xây dựng tuyến đường sắt tốc độ cao kết nối TP.HCM – Cái Mép – Bàu Bàng – Cần Thơ, tạo mạng lưới vận tải hiện đại giữa các khu công nghiệp, trung tâm logistics và cảng biển quốc tế.
Theo đề xuất:
- Tuyến TP.HCM – Cái Mép dài khoảng 86,4 km, kết nối trực tiếp cụm cảng nước sâu Cái Mép – Thị Vải.
- Tuyến TP.HCM – Bàu Bàng dài khoảng 52 km, phục vụ nhu cầu vận chuyển hàng hóa và phát triển công nghiệp khu vực Tây Bắc TP.HCM.
- Tuyến TP.HCM – Cần Thơ dài khoảng 174 km, tạo hành lang giao thông mới nối trung tâm kinh tế lớn nhất cả nước với vùng Đồng bằng sông Cửu Long.
Nếu được triển khai đồng bộ, các tuyến đường sắt này sẽ góp phần giảm áp lực cho hệ thống đường bộ, rút ngắn thời gian vận chuyển hàng hóa, đồng thời nâng cao năng lực cạnh tranh của khu vực phía Nam.
Động lực mới cho hạ tầng giao thông Việt Nam
Việc nhiều tập đoàn tư nhân lớn cùng tham gia đề xuất đầu tư các dự án đường sắt quy mô lớn cho thấy sức hút ngày càng mạnh của lĩnh vực hạ tầng giao thông.
Không chỉ bổ sung nguồn lực ngoài ngân sách, sự tham gia của doanh nghiệp còn tạo thêm động lực để đẩy nhanh tiến độ các dự án chiến lược, từng bước hoàn thiện mạng lưới metro và đường sắt hiện đại, đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế – xã hội trong giai đoạn mới.
Nếu các đề xuất được hiện thực hóa, TP.HCM sẽ sở hữu mạng lưới giao thông đường sắt đồng bộ, kết nối hiệu quả giữa đô thị, sân bay, cảng biển và các vùng kinh tế trọng điểm, tạo nền tảng cho mục tiêu trở thành trung tâm kinh tế và logistics hàng đầu khu vực Đông Nam Á.