Trí tuệ nhân tạo (AI) đang trở thành động lực quan trọng thúc đẩy quá trình hiện đại hóa ngành sản xuất tại Trung Quốc. Thay vì chỉ xuất hiện trong các phòng nghiên cứu, AI hiện được tích hợp sâu vào hoạt động của hàng loạt nhà máy, giúp doanh nghiệp tối ưu quy trình, cắt giảm chi phí, nâng cao năng suất và xây dựng mô hình sản xuất linh hoạt trong kỷ nguyên công nghiệp số.
AI hiện diện ở mọi khâu của chuỗi sản xuất
Theo CGTN, AI đang thay đổi toàn diện cách các doanh nghiệp sản xuất tại Trung Quốc vận hành, từ nghiên cứu phát triển sản phẩm, thiết kế, kiểm định chất lượng đến điều phối chuỗi cung ứng và quản lý dây chuyền.
Tại Tập đoàn Cao su Zhongce (Chiết Giang), các kỹ sư đã ứng dụng hệ thống mô phỏng thông minh để tạo ra “nhà máy ảo”, nơi AI có thể thực hiện khoảng 300 bài kiểm tra độ bền lốp xe mỗi giây trong môi trường mô phỏng.
Nếu trước đây doanh nghiệp phải mất tối thiểu sáu tháng để sản xuất nguyên mẫu và thử nghiệm thực tế cùng các hãng ô tô, thì hiện nay toàn bộ quá trình đánh giá có thể hoàn thành chỉ trong vài ngày.
Theo các chuyên gia của doanh nghiệp, AI cho phép thử nghiệm hàng nghìn phương án khác nhau trước khi bước vào sản xuất thật, giúp giảm đáng kể chi phí nghiên cứu và rút ngắn thời gian đưa sản phẩm ra thị trường.
Nhà máy thông minh nâng mạnh hiệu suất
Một trong những mô hình tiêu biểu là nhà máy sinh thái thông minh của GAC Aion tại Quảng Châu.
Tại đây, hơn 600 robot công nghiệp đảm nhiệm các công đoạn dập, hàn và lắp ráp xe. Toàn bộ dây chuyền được kết nối bằng hệ thống AI, dữ liệu lớn, robot tự động và nền tảng logistics thông minh.
Ở khu vực lắp ráp cuối cùng, mỗi chiếc xe chỉ mất khoảng 53 giây để hoàn thành một công đoạn trước khi chuyển sang trạm kế tiếp.
Nhờ ứng dụng AI đồng bộ, doanh nghiệp ghi nhận nhiều kết quả tích cực:
- Hiệu suất sản xuất tăng khoảng 50%.
- Thời gian giao xe giảm 33%.
- Tỷ lệ sản phẩm đạt chuẩn ngay từ lần kiểm tra đầu tiên tăng 8%.
- Chi phí sản xuất giảm tới 58%.
Hệ thống còn cho phép khách hàng lựa chọn hơn 100.000 cấu hình sản phẩm khác nhau mà vẫn đảm bảo tiến độ sản xuất.
Nhà máy sản xuất máy móc hạng nặng của Tập đoàn Sany tại Côn Sơn
AI tối ưu chuỗi cung ứng và logistics
Không chỉ ngành ô tô, nhiều doanh nghiệp tiêu dùng cũng đang hưởng lợi từ AI.
Tại nhà máy Procter & Gamble ở Quảng Châu, doanh nghiệp tích hợp AI với hệ thống bản sao số (Digital Twin), tự động hóa và nền tảng quản lý chuỗi cung ứng.
Nhờ đó, lượng hàng tồn kho giảm khoảng 30%, chi phí logistics giảm 15%, trong khi tỷ lệ giao hàng đúng hạn vẫn duy trì ở mức 99% liên tục trong ba năm.
Việc kết nối dữ liệu theo thời gian thực giúp doanh nghiệp phản ứng nhanh hơn với biến động thị trường và tối ưu kế hoạch sản xuất.
“Nhà máy bóng tối” vận hành gần như không cần con người
Một xu hướng đáng chú ý khác là sự xuất hiện của các “nhà máy bóng tối” – mô hình sản xuất có mức độ tự động hóa rất cao.
Tại Robam, doanh nghiệp sản xuất thiết bị nhà bếp hàng đầu ở Hàng Châu, xe tự hành liên tục vận chuyển nguyên vật liệu, hệ thống băng chuyền hoạt động tự động, còn nền tảng AI điều phối toàn bộ đơn hàng, kho bãi và tiến độ sản xuất.
Con người chủ yếu thực hiện vai trò giám sát thay vì trực tiếp tham gia dây chuyền.
Sau khi triển khai mô hình này, chu kỳ phát triển sản phẩm của Robam giảm 48%, năng suất sản xuất tăng 45% và chi phí vận hành giảm khoảng 21%.
AI mở ra mô hình sản xuất linh hoạt
Tại khu vực châu thổ sông Dương Tử, AI đang giúp nhiều doanh nghiệp chuyển sang mô hình sản xuất có khả năng tự thích ứng theo nhu cầu thị trường.
Ở một nhà máy dệt tại thành phố Thái Thương (Giang Tô), hơn 500 máy dệt được kết nối với hệ thống AI để theo dõi liên tục các chỉ số như độ căng sợi, nhiệt độ động cơ và tốc độ vận hành.
Thông qua mô hình bản sao số cùng việc tối ưu đồng thời 128 tham số sản xuất, doanh nghiệp duy trì sai số trọng lượng vải ở mức chỉ khoảng 1,2%, đồng thời nâng tốc độ phản hồi đơn hàng thêm 40%.
AI cũng hỗ trợ tối ưu quy trình hồ sợi, giúp tiết kiệm khoảng 300 kg hơi nước cho mỗi tấn sợi sản xuất.
Sản xuất thiết bị công nghiệp bước sang giai đoạn mới
Trong lĩnh vực chế tạo máy móc, Tập đoàn Sany đã xây dựng hệ thống sản xuất thông minh tại Côn Sơn với khả năng điều phối hoàn toàn bằng AI.
Các đơn hàng từ nhiều thị trường trên thế giới được hệ thống tự động phân tích, chia nhỏ thành hàng nghìn công đoạn trước khi phân bổ tới các dây chuyền phù hợp.
Đồng thời, các xe tự hành kết nối nền tảng điện toán đám mây sẽ tự xác định lộ trình vận chuyển vật tư theo mức độ ưu tiên của từng đơn hàng, góp phần nâng cao hiệu quả vận hành toàn bộ nhà máy.
Dây chuyền sản xuất của Aion ở Quảng Châu
Trung Quốc đẩy mạnh chiến lược “AI + sản xuất”
Theo Bộ Công nghiệp và Công nghệ Thông tin Trung Quốc (MIIT), đến cuối năm 2025, hơn 30% doanh nghiệp sản xuất có doanh thu từ khoảng 3 triệu USD mỗi năm đã đưa AI vào hoạt động sản xuất.
Trên phạm vi cả nước, Trung Quốc đã xây dựng hơn 35.000 nhà máy thông minh cấp cơ bản, trên 8.200 nhà máy thông minh cấp cao và hơn 500 nhà máy thông minh xuất sắc.
Song song với đó, nhiều địa phương cũng triển khai các chương trình thúc đẩy AI trong công nghiệp. Thượng Hải đang thực hiện kế hoạch ba năm “AI kết hợp sản xuất” nhằm tạo đột phá về công nghệ sản xuất thông minh, trong khi tỉnh Hà Bắc triển khai chương trình “AI+” với mục tiêu mở rộng ứng dụng trí tuệ nhân tạo trên 15 ngành công nghiệp trọng điểm.
Với chiến lược đầu tư mạnh mẽ vào AI và chuyển đổi số, Trung Quốc đang từng bước xây dựng hệ sinh thái sản xuất thế hệ mới, nơi dữ liệu, tự động hóa và trí tuệ nhân tạo trở thành nền tảng giúp doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và gia tăng hiệu quả trong toàn bộ chuỗi giá trị công nghiệp.