Nghệ An đang bước vào giai đoạn phát triển mới với chiến lược tái cấu trúc không gian kinh tế – đô thị, lấy 6 vùng đô thị động lực làm hạt nhân tăng trưởng. Quy hoạch điều chỉnh không chỉ mở ra dư địa thu hút đầu tư mà còn tạo nền tảng để tỉnh hướng tới mục tiêu tăng trưởng kinh tế trên 12% mỗi năm trong giai đoạn 2026 – 2030.
Điều chỉnh quy hoạch, hình thành 6 vùng đô thị trọng điểm
Trước yêu cầu phát triển nhanh và bền vững, UBND tỉnh Nghệ An đã ban hành Quyết định số 2856/QĐ-UBND ngày 28/6, phê duyệt điều chỉnh Quy hoạch tỉnh thời kỳ 2021 – 2030, tầm nhìn đến năm 2050.
Theo định hướng mới, tỉnh đặt mục tiêu nâng tốc độ tăng trưởng GRDP bình quân lên trên 12%/năm, kinh tế số đóng góp 25–30% GRDP và kim ngạch xuất khẩu đạt khoảng 9 tỷ USD trong giai đoạn 2026 – 2030.
Để hiện thực hóa các mục tiêu này, Nghệ An sẽ tổ chức lại không gian phát triển theo mô hình liên kết vùng với 6 đô thị động lực, đóng vai trò trung tâm thúc đẩy tăng trưởng và lan tỏa phát triển trên toàn địa bàn.
Đô thị Vinh mở rộng giữ vai trò hạt nhân tăng trưởng
Trong quy hoạch mới, đô thị Vinh mở rộng tiếp tục được xác định là trung tâm phát triển quan trọng nhất của tỉnh.
Khu vực này sẽ kết nối chặt chẽ với Cửa Lò và Khu kinh tế Đông Nam, hình thành cực tăng trưởng phía Nam, phát triển đồng bộ các lĩnh vực dịch vụ, thương mại, giáo dục, y tế, kinh tế biển và logistics, đồng thời giữ vai trò trung tâm của khu vực Bắc Trung Bộ.
Ở phía Bắc, đô thị Hoàng Mai mở rộng được định hướng phát triển thành trung tâm công nghiệp gắn với dịch vụ cảng biển, kết nối khu vực Đông Hồi và Thái Hòa, tạo động lực phát triển cho vùng Đông Bắc Nghệ An.
Trong khi đó, đô thị Thái Hòa mở rộng sẽ trở thành đầu mối giao thương của khu vực Tây Bắc, tập trung phát triển dịch vụ, nông nghiệp công nghệ cao và thương mại.
Phát huy lợi thế từng vùng để tạo sức bật mới
Bên cạnh các trung tâm lớn, quy hoạch mới còn xác định nhiều khu vực có vai trò riêng trong mạng lưới phát triển.
Đô thị Diễn Châu mở rộng được quy hoạch theo hướng phát triển dịch vụ, du lịch biển và logistics, tận dụng lợi thế nằm trên các tuyến giao thông trọng điểm như cao tốc Bắc – Nam, Quốc lộ 7 và hành lang ven biển.
Đô thị Đô Lương mở rộng sẽ tập trung phát triển thương mại, dịch vụ và công nghiệp nhẹ, đồng thời giữ vai trò trung chuyển giữa khu vực đồng bằng với miền núi phía Tây.
Ở khu vực Tây Nam, đô thị Trà Lân (Con Cuông) được định hướng phát triển thành đô thị sinh thái, du lịch văn hóa – lịch sử gắn với hệ sinh thái rừng quốc gia, góp phần thúc đẩy kinh tế địa phương theo hướng bền vững.
Theo tỉnh Nghệ An, việc hoàn thiện quy hoạch chi tiết cho từng vùng sẽ tạo cơ sở pháp lý đồng bộ, giúp các địa phương khai thác hiệu quả tiềm năng và nâng cao khả năng thu hút nguồn vốn đầu tư.
Hạ tầng đồng bộ mở rộng cơ hội phát triển
Ông Nguyễn Văn Hùng, Phó Chủ tịch UBND phường Cửa Lò, cho biết việc mở rộng không gian đô thị Vinh kết nối với Cửa Lò và Khu kinh tế Đông Nam sẽ hình thành trục phát triển hướng biển, tạo điều kiện thúc đẩy kinh tế biển, logistics và phát triển hạ tầng.
Hiện địa phương đang rà soát quỹ đất, ưu tiên đầu tư hệ thống giao thông kết nối từ trung tâm hành chính đến khu du lịch biển nhằm sẵn sàng đón các dự án dịch vụ, công nghiệp công nghệ cao và logistics.
Song song đó, quy hoạch điều chỉnh phân khu dọc Đại lộ Vinh – Cửa Lò cũng được triển khai nhằm tăng cường kết nối đô thị, tạo thêm động lực cho phát triển du lịch biển và kinh tế hàng hải.
Hoàng Mai hướng tới đô thị công nghiệp – cảng biển hiện đại
Theo ông Hồ Văn Sơn, Phó Chủ tịch UBND phường Quỳnh Mai, địa phương là một trong những khu vực trọng điểm thuộc vùng đô thị Hoàng Mai mở rộng.
Đây được xem là cơ hội để Quỳnh Mai đẩy mạnh đầu tư hạ tầng giao thông, viễn thông, hệ thống đô thị và khu vực ven biển, tạo diện mạo mới đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn tới.
Địa phương cũng đặt mục tiêu hoàn thiện các tiêu chí đô thị loại III, từng bước hướng đến đô thị loại II thông qua việc đẩy nhanh công tác lập quy hoạch phân khu, quản lý xây dựng và sử dụng hiệu quả quỹ đất.
Quy hoạch mới tạo nền tảng thu hút đầu tư dài hạn
Theo Kiến trúc sư Nguyễn Việt Đức, Viện trưởng Viện Quy hoạch – Kiến trúc xây dựng tỉnh Nghệ An, việc điều chỉnh quy hoạch với trọng tâm là các vùng đô thị động lực sẽ tạo hành lang pháp lý quan trọng để thu hút nguồn lực đầu tư trong thời gian tới.
Ông cho rằng quá trình lập quy hoạch cần bảo đảm tính đồng bộ với quy hoạch vùng, tăng cường kết nối hạ tầng giao thông và xác định rõ các khu chức năng như công nghiệp, thương mại, dịch vụ nhằm nâng cao hiệu quả khai thác.
Đồng quan điểm, ông Nguyễn Hồng Sơn, Trưởng phòng Quy hoạch kiến trúc và Phát triển đô thị (Sở Xây dựng Nghệ An), cho biết ngành xây dựng đang phối hợp cùng các địa phương rà soát toàn bộ hệ thống quy hoạch, đồng thời tích hợp hạ tầng giao thông, cấp thoát nước, xử lý chất thải, y tế và giáo dục để bảo đảm các đô thị mới phát triển theo hướng hiện đại và bền vững.
Việc hình thành 6 vùng đô thị động lực được đánh giá không chỉ là sự điều chỉnh về quy hoạch không gian mà còn là chiến lược dài hạn nhằm khai thác tối đa tiềm năng từng khu vực, tăng cường liên kết vùng, tạo sức hút đầu tư và đưa Nghệ An trở thành cực tăng trưởng quan trọng của khu vực Bắc Trung Bộ trong những năm tới.