Tổng thống Mỹ Donald Trump khẳng định thỏa thuận ngừng bắn với Iran không còn hiệu lực, sau loạt diễn biến quân sự mới tại khu vực eo biển Hormuz. Tuyên bố được đưa ra trong bối cảnh hai bên liên tiếp đáp trả bằng các hoạt động quân sự, làm dấy lên lo ngại về nguy cơ xung đột lan rộng và tác động mạnh tới thị trường năng lượng toàn cầu.
Phát biểu ngày 8/7 tại Hội nghị Thượng đỉnh NATO ở Ankara (Thổ Nhĩ Kỳ), Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết thỏa thuận ngừng bắn giữa Washington và Tehran đã kết thúc.
“Đàm phán với họ chỉ lãng phí thời gian. Tôi cho rằng bản ghi nhớ ký với Iran đã chấm dứt”, ông Trump nói khi được hỏi về hiệu lực của thỏa thuận ngừng bắn.
Ông Trump chỉ trích Iran vi phạm thỏa thuận
Tổng thống Mỹ cáo buộc Iran đã phá vỡ các cam kết khi tiến hành tấn công nhằm vào các tàu thương mại hoạt động tại eo biển Hormuz, hành động mà Washington cho là vi phạm thỏa thuận ngừng bắn được hai bên ký ngày 17/6.
Ông Trump cho biết sẽ tiếp tục trao đổi với các đặc phái viên Steve Witkoff và Jared Kushner, những người đang tham gia các cuộc tiếp xúc với Iran. Tuy nhiên, ông nhấn mạnh khả năng nối lại đối thoại sẽ phụ thuộc vào thiện chí từ phía Tehran.
Theo Tổng thống Mỹ, hai bên từng thống nhất rằng Iran không được sở hữu vũ khí hạt nhân, song Tehran sau đó lại phủ nhận nội dung này trước truyền thông.
“Các bên đều thống nhất rằng Iran không được sở hữu vũ khí hạt nhân. Nhưng rồi họ nói với báo chí rằng chúng tôi chưa từng đề cập đến vấn đề đó. Có điều gì đó không ổn ở họ”, ông Trump nhấn mạnh.
Mỹ và Iran tiếp tục đáp trả quân sự
Tuyên bố của ông Trump được đưa ra sau khi Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) thông báo đã phóng tên lửa nhằm vào các mục tiêu quân sự của Mỹ tại Bahrain và Kuwait để đáp trả các cuộc không kích của Washington vào miền nam Iran.
Trước đó, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) xác nhận đã thực hiện chiến dịch tấn công bằng vũ khí dẫn đường chính xác, đánh trúng hơn 80 mục tiêu tại Iran.
Các mục tiêu bao gồm hệ thống phòng không, mạng lưới chỉ huy và kiểm soát, radar ven biển, tổ hợp tên lửa chống hạm cùng hơn 60 xuồng cao tốc của IRGC tại khu vực trong và gần eo biển Hormuz.
Sau các cuộc không kích, nhiều vụ nổ được ghi nhận tại Bandar Abbas, đảo Qeshm và Sirik. Trong khi đó, truyền hình quốc gia Iran cáo buộc lực lượng Mỹ đã tấn công cả các khu vực dân sự.
Theo CENTCOM, chiến dịch này nhằm đáp trả các vụ tấn công mới đây của Iran vào tàu thương mại đi qua eo biển Hormuz.
Iran tuyên bố các căn cứ Mỹ là mục tiêu hợp pháp
Dù chưa phản hồi trực tiếp tuyên bố của ông Trump, giới chức Iran tiếp tục đưa ra những phát biểu cứng rắn.
Thứ trưởng Ngoại giao Iran Kazem Gharibabadi cáo buộc Washington đã vi phạm bản ghi nhớ giữa hai nước khi siết lệnh trừng phạt dầu mỏ và tiến hành các cuộc không kích nhằm vào Iran.
Trong khi đó, quân đội Iran tuyên bố mọi căn cứ quân sự của Mỹ trong khu vực đều là mục tiêu hợp pháp đối với lực lượng máy bay không người lái của nước này.
Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Baqer Qalibaf cũng cáo buộc Mỹ vi phạm các cam kết liên quan đến eo biển Hormuz, tái áp đặt các biện pháp trừng phạt dầu mỏ và tiếp tục hỗ trợ các hoạt động quân sự của Israel tại Lebanon.
“Kỷ nguyên bắt nạt và cưỡng ép đã qua. Chúng tôi sẽ không khuất phục”, ông Qalibaf tuyên bố.
Giá dầu tăng mạnh sau tuyên bố của Mỹ
Những diễn biến căng thẳng mới tại Trung Đông nhanh chóng tác động đến thị trường năng lượng toàn cầu.
Trong phiên giao dịch ngày 8/7, giá dầu Brent tăng hơn 5%, lên khoảng 78,09 USD/thùng, trong khi dầu WTI tăng 5,4%, đạt khoảng 74,23 USD/thùng, do lo ngại nguồn cung dầu qua eo biển Hormuz có thể bị gián đoạn.
Trước đó, ngày 6/7, Tổng thống Donald Trump cũng từng cảnh báo Mỹ có thể “giải quyết dứt điểm vấn đề Iran” nếu hai bên không đạt được thỏa thuận mới. Tuy nhiên, ông khẳng định vẫn ưu tiên giải pháp ngoại giao nhằm tránh gây ảnh hưởng tới người dân Iran.
Việc ông Trump tuyên bố thỏa thuận ngừng bắn đã hết hiệu lực được đánh giá là dấu hiệu cho thấy nỗ lực ngoại giao giữa Washington và Tehran đang rơi vào bế tắc, trong bối cảnh tình hình an ninh tại Trung Đông tiếp tục diễn biến phức tạp.