Việt Nam đang đẩy nhanh lộ trình phát triển các công nghệ chiến lược khi Bộ Khoa học và Công nghệ đã tiếp nhận 28 nhiệm vụ nghiên cứu từ các bộ, ngành và chuẩn bị đưa vào triển khai trong thời gian tới. Đây được xem là bước đi quan trọng nhằm hiện thực hóa mục tiêu làm chủ công nghệ, nâng cao năng lực đổi mới sáng tạo và tăng sức cạnh tranh của nền kinh tế.
Tăng tốc triển khai các nhiệm vụ công nghệ chiến lược
Tại Phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 6/2026 và Hội nghị trực tuyến Chính phủ với các địa phương diễn ra ngày 4/7, Bộ Khoa học và Công nghệ cho biết việc triển khai Danh mục công nghệ chiến lược đang được đẩy mạnh trên phạm vi cả nước.
Theo Bộ trưởng Vũ Hải Quân, sau hơn hai tháng kể từ khi Danh mục công nghệ chiến lược được triển khai, Bộ đã tiếp nhận 28 nhiệm vụ nghiên cứu và phát triển do các bộ, ngành đề xuất. Các hồ sơ hiện đang được khẩn trương thẩm định và hoàn thiện thủ tục phê duyệt để sớm đưa vào thực hiện.
Song song với đó, Bộ cũng chủ động mở rộng hợp tác quốc tế nhằm thúc đẩy nghiên cứu các công nghệ mũi nhọn. Hiện đã có 39 nhiệm vụ nghiên cứu công nghệ chiến lược được tuyển chọn trong khuôn khổ hợp tác song phương với Nga, Australia, Italy, Nhật Bản cùng nhiều đối tác quốc tế khác.
Theo lãnh đạo Bộ Khoa học và Công nghệ, các bộ, ngành đã cơ bản xác định rõ định hướng nghiên cứu cũng như các nhiệm vụ trọng tâm. Giai đoạn tháng 7 và tháng 8 được kỳ vọng sẽ là thời điểm nhiều chương trình nghiên cứu chính thức được triển khai đồng loạt.
Tạo nền tảng cho các sản phẩm công nghệ “Made in Vietnam”
Việc sớm đưa các nhiệm vụ nghiên cứu vào thực tế không chỉ nhằm hiện thực hóa Danh mục công nghệ chiến lược do Thủ tướng Chính phủ ban hành mà còn hướng tới mục tiêu xây dựng năng lực nghiên cứu, làm chủ công nghệ lõi và phát triển các sản phẩm có giá trị gia tăng cao.
Theo Bộ Khoa học và Công nghệ, đây sẽ là nền tảng quan trọng để Việt Nam từng bước hình thành hệ sinh thái công nghệ hiện đại, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp trong bối cảnh cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư diễn ra mạnh mẽ trên toàn cầu.
Hoàn thiện hệ thống tiêu chuẩn để đáp ứng yêu cầu hội nhập
Bên cạnh việc phát triển công nghệ chiến lược, Bộ Khoa học và Công nghệ cũng đặt trọng tâm vào việc xây dựng hệ thống tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật đồng bộ, thống nhất.
Tại hội nghị, Bộ trưởng Vũ Hải Quân đã đề xuất 5 nhóm giải pháp trọng tâm nhằm hoàn thiện nền tảng tiêu chuẩn hóa quốc gia, tạo môi trường thuận lợi cho nghiên cứu, sản xuất và thương mại hóa các sản phẩm công nghệ.
Đồng bộ về chủ trương và định hướng phát triển
Nhóm giải pháp đầu tiên tập trung triển khai hiệu quả các chủ trương của Đảng và Chính phủ về tiêu chuẩn, đo lường và chất lượng.
Theo đó, Bộ sẽ tiếp tục thực hiện đồng bộ các nhiệm vụ được giao nhằm kiện toàn hệ thống quản lý từ Trung ương đến địa phương, bảo đảm sự thống nhất trong tổ chức và điều hành.
Hoàn thiện hành lang pháp lý
Một trong những nhiệm vụ trọng tâm là triển khai hiệu quả Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tiêu chuẩn và Quy chuẩn kỹ thuật.
Việc hoàn thiện khung pháp lý được kỳ vọng sẽ tạo điều kiện thuận lợi hơn cho quá trình xây dựng, ban hành và áp dụng các tiêu chuẩn kỹ thuật phù hợp với yêu cầu phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.
Tiếp cận theo chuẩn quốc tế
Bộ Khoa học và Công nghệ cho biết hệ thống tiêu chuẩn quốc gia của Việt Nam hiện được xây dựng trên cơ sở hài hòa với các tiêu chuẩn quốc tế của ISO, IEC, Codex cũng như các quy định trong Hiệp định về hàng rào kỹ thuật trong thương mại (TBT) của WTO.
Việc tiếp tục tiệm cận các chuẩn mực quốc tế sẽ góp phần nâng cao khả năng hội nhập, tạo thuận lợi cho hoạt động xuất khẩu, thu hút đầu tư và mở rộng thị trường của doanh nghiệp Việt Nam.
Thống nhất quy trình xây dựng tiêu chuẩn
Theo định hướng mới, mọi tiêu chuẩn quốc gia sẽ được xây dựng thông qua các ban kỹ thuật chuyên ngành, lấy ý kiến rộng rãi từ cộng đồng doanh nghiệp, chuyên gia và các cơ quan liên quan trước khi được thẩm định và công bố.
Đối với các quy chuẩn kỹ thuật bắt buộc, quy trình xây dựng cũng sẽ được thực hiện theo cơ chế thống nhất nhằm bảo đảm tính minh bạch và đồng bộ trong toàn hệ thống.
Đáng chú ý, Bộ Khoa học và Công nghệ đã hoàn thành rà soát khoảng 3.000 tiêu chuẩn trong nước và quốc tế phục vụ 30 nhóm sản phẩm công nghệ chiến lược. Đây được xem là nguồn dữ liệu quan trọng để hỗ trợ quá trình nghiên cứu, thiết kế, thử nghiệm, đánh giá chất lượng và thương mại hóa các sản phẩm công nghệ mới.
Đồng hành cùng xu hướng tiêu chuẩn hóa toàn cầu
Nhóm giải pháp cuối cùng hướng tới việc tiếp tục áp dụng mô hình tiêu chuẩn hóa đang được nhiều quốc gia phát triển và các nước ASEAN sử dụng.
Theo Bộ Khoa học và Công nghệ, việc các bộ, ngành ban hành quy chuẩn kỹ thuật theo lĩnh vực chuyên môn không làm phân tán hệ thống quản lý bởi tất cả đều được thực hiện trên cùng một nền tảng pháp lý, quy trình kỹ thuật và cơ chế điều phối thống nhất.
Xây dựng nền tảng cho giai đoạn phát triển mới
Trong thời gian tới, Bộ Khoa học và Công nghệ sẽ tiếp tục triển khai đồng bộ 5 nhóm giải pháp nhằm hoàn thiện hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật quốc gia, đồng thời đẩy nhanh tiến độ các nhiệm vụ nghiên cứu công nghệ chiến lược.
Việc kết hợp giữa phát triển công nghệ lõi, hoàn thiện thể chế và chuẩn hóa hệ thống kỹ thuật được kỳ vọng sẽ tạo nền tảng vững chắc cho khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế Việt Nam trong quá trình hội nhập quốc tế và phát triển bền vững.