Dự án cao tốc Gia Nghĩa – Chơn Thành, một trong những tuyến giao thông trọng điểm kết nối Tây Nguyên với vùng Đông Nam Bộ, đang bước vào giai đoạn hoàn thiện thủ tục điều chỉnh chủ trương đầu tư. Chính phủ vừa quyết định thành lập Hội đồng thẩm định Nhà nước để xem xét Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi điều chỉnh dự án, trong đó nổi bật là đề xuất nâng tổng mức đầu tư lên hơn 28.000 tỷ đồng và tăng tỷ lệ vốn Nhà nước nhằm bảo đảm tính khả thi tài chính.
Thủ tướng Chính phủ vừa ký Quyết định số 1201/QĐ-TTg về việc thành lập Hội đồng thẩm định Nhà nước để thẩm định Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi điều chỉnh Dự án đầu tư xây dựng đường cao tốc Bắc – Nam phía Tây, đoạn Gia Nghĩa (tỉnh Đắk Nông, nay thuộc tỉnh Lâm Đồng) – Chơn Thành (tỉnh Bình Phước, nay thuộc TP. Đồng Nai).
Đây là bước quan trọng trước khi Chính phủ trình Quốc hội xem xét, quyết định điều chỉnh chủ trương đầu tư đối với dự án hạ tầng giao thông chiến lược của khu vực.
Bộ trưởng Bộ Tài chính làm Chủ tịch Hội đồng thẩm định
Theo quyết định, Bộ trưởng Bộ Tài chính giữ chức Chủ tịch Hội đồng, trong khi Thứ trưởng Bộ Tài chính và Thứ trưởng Bộ Xây dựng đảm nhiệm vai trò Phó Chủ tịch Hội đồng.
Thành viên Hội đồng gồm lãnh đạo các bộ, ngành như Nông nghiệp và Môi trường, Công an, Quốc phòng, Tư pháp, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam cùng lãnh đạo UBND TP. Đồng Nai và UBND tỉnh Lâm Đồng.
Bộ Tài chính được giao làm cơ quan thường trực, chịu trách nhiệm tổ chức hoạt động của Hội đồng theo quy định tại Nghị định số 19/2026/NĐ-CP.
Theo yêu cầu, các cơ quan có thành viên tham gia Hội đồng phải cử đại diện gửi về Bộ Tài chính trước ngày 10/7/2026.
Sau quá trình thẩm định, Hội đồng sẽ hoàn thiện Báo cáo thẩm định, trong đó xác định rõ hồ sơ dự án đã đủ hay chưa đủ điều kiện để Chính phủ trình Quốc hội xem xét điều chỉnh chủ trương đầu tư.
Đề xuất tăng tổng mức đầu tư lên hơn 28.000 tỷ đồng
Trước đó, tại Tờ trình số 36/TTr-UBND, UBND TP. Đồng Nai đã kiến nghị Thủ tướng Chính phủ xem xét điều chỉnh nhiều nội dung quan trọng của dự án nhằm phù hợp với thực tế triển khai.
Theo đề xuất, tổng mức đầu tư sơ bộ được điều chỉnh từ 25.540 tỷ đồng lên 28.034 tỷ đồng, tăng khoảng 2.494 tỷ đồng so với phương án đã được phê duyệt.
Việc điều chỉnh xuất phát từ biến động chi phí xây dựng, giá vật liệu, nhân công và thiết bị, đồng thời bổ sung nhiều hạng mục hạ tầng cần thiết trong quá trình triển khai dự án.
Tăng mạnh vốn ngân sách Trung ương, giảm tỷ trọng vốn nhà đầu tư
Cùng với tổng mức đầu tư, cơ cấu nguồn vốn cũng được đề xuất điều chỉnh đáng kể.
Theo đó:
- Vốn ngân sách Trung ương tăng từ 10.536,5 tỷ đồng lên 18.994,5 tỷ đồng.
- Vốn ngân sách địa phương giữ nguyên ở mức 2.233,5 tỷ đồng.
- Vốn do nhà đầu tư huy động giảm từ 12.770 tỷ đồng xuống còn 6.806 tỷ đồng.
Đối với Dự án thành phần 1 thực hiện theo phương thức đối tác công tư (PPP), phần vốn Nhà nước tham gia được đề xuất tăng từ khoảng 6.842 tỷ đồng (chiếm 34,88%) lên khoảng 15.300 tỷ đồng, tương đương 69,21% tổng mức đầu tư.
Trong đó, ngoài 6.842 tỷ đồng đã được bố trí, địa phương đề xuất bổ sung thêm khoảng 8.458 tỷ đồng từ ngân sách Trung ương.
Theo UBND TP. Đồng Nai, việc tăng tỷ lệ vốn Nhà nước là cần thiết để bảo đảm hiệu quả tài chính của dự án trong bối cảnh chi phí đầu tư tăng mạnh, khiến tổng mức đầu tư của Dự án thành phần 1 tăng khoảng 2.745 tỷ đồng, tương đương 14,46% so với phương án Quốc hội đã thông qua.
Điều chỉnh quy mô, mở rộng diện tích sử dụng đất
Bên cạnh nguồn vốn, địa phương cũng đề xuất điều chỉnh phạm vi và quy mô đầu tư.
Cụ thể, chiều dài tuyến được điều chỉnh từ khoảng 128,8 km xuống còn 124,13 km, đồng thời chia thành 5 dự án thành phần để thuận lợi cho công tác triển khai.
Tổng nhu cầu sử dụng đất tăng từ khoảng 1.111 ha lên 1.255,72 ha, trong đó diện tích đất rừng tăng từ khoảng 46 ha lên 136,5 ha.
Việc điều chỉnh nhằm phù hợp với các dự án thành phần về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư cũng như bổ sung các hạng mục quan trọng như đường gom, cầu vượt ngang, khu tái định cư, bãi thải, mở rộng nút giao và hệ thống hạ tầng kỹ thuật.
Đề xuất lùi tiến độ hoàn thành sang năm 2028
Theo phương án mới, UBND TP. Đồng Nai đề xuất điều chỉnh tiến độ thực hiện dự án.
Thay vì mục tiêu cơ bản hoàn thành trong năm 2026 và đưa vào khai thác năm 2027, dự án được kiến nghị hoàn thành và vận hành trong năm 2028.
Đồng thời, địa phương cũng đề xuất kéo dài thời gian giải ngân nguồn vốn ngân sách Trung ương từ nguồn tăng thu, tiết kiệm chi thường xuyên năm 2022 đến hết năm 2027, thay vì kết thúc vào năm 2026 như kế hoạch trước đây.
Đề xuất lựa chọn nhà đầu tư theo cơ chế đặc biệt
Một nội dung đáng chú ý khác là đề xuất điều chỉnh hình thức lựa chọn nhà đầu tư đối với Dự án thành phần 1.
Theo đó, UBND TP. Đồng Nai kiến nghị chuyển từ đấu thầu rộng rãi trong nước sang lựa chọn nhà đầu tư trong trường hợp đặc biệt, nhằm rút ngắn thời gian chuẩn bị đầu tư và đẩy nhanh tiến độ triển khai dự án.
Các nội dung còn lại của Nghị quyết số 138/2024/QH15 được đề xuất giữ nguyên.
Khi hoàn thành, tuyến cao tốc Gia Nghĩa – Chơn Thành sẽ tạo trục kết nối chiến lược giữa Tây Nguyên và vùng Đông Nam Bộ, rút ngắn thời gian vận chuyển hàng hóa, thúc đẩy phát triển kinh tế, logistics và mở rộng không gian đầu tư cho các địa phương dọc tuyến.