Từ hệ thống camera, cảm biến đến trí tuệ nhân tạo và công nghệ Digital Twin, Đà Nẵng đang từng bước ghép nối các nền tảng số để thay đổi cách thành phố được quản lý và vận hành. Mục tiêu đến năm 2030 là đưa dữ liệu trở thành nguồn lực quan trọng, đồng thời tạo thêm những tiện ích thiết thực cho người dân và doanh nghiệp.
Từ đô thị số đến thành phố có khả năng dự báo
Định hướng xây dựng đô thị thông minh của Đà Nẵng được đặt trong Đề án chuyển đổi số giai đoạn 2026-2030, tầm nhìn đến năm 2035. Cùng với đó là các chương trình phát triển vi mạch bán dẫn, trí tuệ nhân tạo (AI) và Bản sao số (Digital Twin), tạo nền móng cho mô hình quản trị đô thị dựa trên dữ liệu.
Phó chủ tịch UBND TP Đà Nẵng Hồ Quang Bửu cho hay, Đà Nẵng từng bước kiến tạo nền tảng điều hành thông minh, lấy dữ liệu làm cơ sở để quản trị, điều hành.
Theo Phó Chủ tịch UBND TP Đà Nẵng Hồ Quang Bửu, địa phương đã có hơn một thập kỷ đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số. Nhiều cơ sở dữ liệu trong các lĩnh vực như dân cư, hộ tịch, đất đai, giáo dục, bảo hiểm, thuế, chính sách người có công và định danh tàu thuyền được tập trung làm sạch, cập nhật và kết nối.
Song song với dữ liệu, thành phố đầu tư vào trung tâm dữ liệu, hạ tầng viễn thông, hệ thống công nghệ thông tin và các giải pháp bảo đảm an toàn, an ninh mạng. Đây được xem là những thành phần nền tảng để chuyển từ cách quản lý truyền thống sang mô hình điều hành dựa trên thông tin số.
Trong phương thức quản trị mới, thay vì chủ yếu dựa vào báo cáo và kinh nghiệm, cơ quan quản lý có thể khai thác dữ liệu cập nhật liên tục, kết hợp AI để phân tích, nhận diện xu hướng và hỗ trợ lựa chọn phương án phù hợp.
Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Đà Nẵng Nguyễn Thanh Hồng (bên phải) cho hay, địa phương hình thành năng lực quản trị đô thị
thông minh dựa trên dữ liệu.
Digital Twin: Mô phỏng thành phố trước khi quyết định
Một trong những hướng đi đáng chú ý của Đà Nẵng là phát triển Bản sao số đô thị. Công nghệ này không đơn thuần tạo ra mô hình 3D mà còn hướng tới kết nối nhiều lớp thông tin về quy hoạch, đất đai, cấp phép xây dựng, hiện trạng công trình và các lĩnh vực chuyên ngành.
Theo Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Đà Nẵng Nguyễn Thanh Hồng, thành phố đã phê duyệt Đề án thí điểm Bản sao số. Trong giai đoạn 2026-2027, một dịch vụ Digital Twin sẽ được thử nghiệm tại phường Ngũ Hành Sơn.
Mô hình này được kỳ vọng giúp cơ quan quản lý quan sát trạng thái đô thị, thử nghiệm các kịch bản và đánh giá tác động trước khi triển khai ngoài thực tế. Một số bài toán được đặt ra trong giai đoạn thử nghiệm gồm tra cứu quy hoạch, hồ sơ cấp phép xây dựng, kiểm tra công trình theo quy chuẩn, dự báo nhu cầu cấp phép và mô phỏng khả năng đáp ứng của hạ tầng khi xuất hiện công trình mới.
Nếu mô hình cho kết quả tích cực, thành phố sẽ đánh giá thêm về dữ liệu, công nghệ, hiệu quả khai thác và khả năng vận hành để xem xét mở rộng.
Đà Nẵng sẽ quản trị đô thị thông minh dựa trên dữ liệu số
Gần 1.500 bộ dữ liệu mở, mạng lưới cảm biến phủ nhiều lĩnh vực
Đà Nẵng không bắt đầu từ con số 0 trong hành trình xây dựng đô thị thông minh. Thành phố đã triển khai các nền tảng phục vụ mô hình này từ năm 2018, trong đó có Trung tâm Giám sát, điều hành thông minh (IOC), hệ thống IoT và các cơ sở dữ liệu dùng chung.
Cổng dữ liệu mở hiện cung cấp gần 1.500 bộ dữ liệu. Trong khi đó, mạng lưới thiết bị IoT gồm camera và nhiều loại cảm biến đang tạo nguồn thông tin trực tiếp từ thực địa như lượng mưa, tình trạng ngập, mực nước sông, chất lượng môi trường, bãi đỗ xe hay hệ thống chiếu sáng.
Trên nền tảng đó, AI được định hướng phục vụ những nhu cầu quản lý cụ thể thay vì triển khai riêng lẻ. Thành phố đã ứng dụng công nghệ này trong phân tích dữ liệu, camera thông minh, xử lý phản ánh của người dân, theo dõi thông tin trên mạng xã hội và phát hiện các vấn đề cần cảnh báo.
Trợ lý số Đà Nẵng AI cũng được triển khai trên các kênh trực tuyến nhằm hỗ trợ người dân. Thành phố đồng thời phát triển hạ tầng tính toán AI, phòng thí nghiệm và đội ngũ nhân lực cho hoạt động nghiên cứu, ứng dụng công nghệ.
Trung tâm Giám sát điều hành thông minh TP Đà Nẵng.
Kinh tế số đặt mục tiêu chiếm 35-40% GRDP
Không chỉ phục vụ công tác hành chính, hệ sinh thái công nghệ còn được xem là động lực cho tăng trưởng kinh tế của Đà Nẵng.
Theo định hướng được lãnh đạo thành phố nêu ra, đến năm 2030, kinh tế số được kỳ vọng đóng góp 35-40% GRDP. Đà Nẵng cũng hướng tới triển khai sàn giao dịch dữ liệu, từng bước hình thành nền kinh tế dữ liệu và đưa AI trở thành một năng lực quan trọng đối với cán bộ, công chức và người dân.
Cùng với đó, địa phương đang nghiên cứu nhiều hướng phát triển mới như kinh tế không gian tầm thấp, Khu thương mại tự do thông minh và Trung tâm tài chính quốc tế.
Điểm cốt lõi trong chiến lược này là xây dựng hạ tầng phục vụ nền kinh tế dữ liệu, từ trung tâm dữ liệu, năng lực tính toán hiệu suất cao, mạng 5G, IoT, dữ liệu mở cho tới hệ sinh thái đổi mới sáng tạo và nguồn nhân lực chất lượng cao.
Hướng đến mô hình quản trị lấy người dân làm trung tâm
Theo định hướng chung về đô thị thông minh tại Việt Nam, công nghệ không phải đích đến mà là công cụ để nâng chất lượng sống, cải thiện dịch vụ công, tối ưu vận hành hạ tầng và tạo động lực cho phát triển kinh tế – xã hội.
Nghị quyết 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị cùng Nghị quyết 71/NQ-CP của Chính phủ đều nhấn mạnh vai trò của khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong tiến trình phát triển quốc gia.
Với Đà Nẵng, mục tiêu được cụ thể hóa bằng việc kết nối các thành phần dữ liệu, hạ tầng số, IoT, IOC, AI và Digital Twin thành một hệ thống thống nhất. Dữ liệu từ đô thị sẽ được thu thập và phân tích; AI hỗ trợ nhận diện, dự báo; còn Bản sao số giúp mô phỏng các phương án trước khi chính quyền đưa ra quyết định.
Nếu triển khai đồng bộ, cách tiếp cận này có thể giúp Đà Nẵng chuyển từ mô hình “quản lý những gì đã xảy ra” sang chủ động nhận biết, dự báo và xử lý vấn đề. Quan trọng hơn, hiệu quả của đô thị thông minh sẽ được đo bằng những thay đổi mà người dân và doanh nghiệp có thể trực tiếp cảm nhận trong đời sống, sản xuất và kinh doanh.